Η νόσος του Huntington (HD)

Αιτιολογία:

Προκαλεί προγραμματισμένο εκφυλισμό των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου (νευρώνων) και αποτελεί μια γνωστή γενετική ασθένεια που περνά όπως όλες από τους προγόνους στους απογόνους. Άτομο που δεν φέρει το μεταλλαγμένο γονίδιο δεν κληροδοτεί την ασθένεια ούτε στους απογόνους του. Αποτελεί μια αυτοσωμική επικρατή ασθένεια ( εικόνα 1) . Οφείλεται σε τρινουκλεοτιδική επέκταση (CAG)που βρίσκεται στο πρώτο εξώνιο του γονιδίου HD ( εικόνα 2) . Τα φυσιολογικά αλληλόμορφα περιέχουν την αλληλουχία αυτή σε λιγότερες από 35 επαναλήψεις. Τα ετερόζυγα άτομα έχουν την επέκταση αυτή πάνω από 35 φορές. Αλληλόμορφα με πάνω από 40 επαναλήψεις είναι ιδιαίτερα εύθραυστα. Σύμφωνα με τις έρευνες μόνο για το 42 με 73% των ατόμων που πάσχουν από HD η ανάπτυξη της ασθένειας οφείλεται στο ΑΑΟ (εικόνα 3) (age-at-onset) ενώ για ένα μικρό ποσοστό βάσει ερευνών σε διδύμους οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες( την τρινουκλεοτιδική επέκταση CAG) η οποία έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία γενετικά τροποποιημένων πρωτεϊνών. Οι επαναλήψεις επάγουν διαδραστικότητα μεταξύ της τροποποιημένης πρωτεΐνης και άλλων πρωτεϊνών των παθογενών κυττάρων. Βέβαια στις περισσότερες έρευνες για την εύρεση πολυμορφισμών στα γονίδια που κωδικοποιούν την αντίστοιχη μεταλλαγμένη πρωτεΐνη το πλήθος των ατόμων που μελετούνταν ήταν μικρό και στις περισσότερες δεν γινόταν μελέτη της επίδρασης που μπορούν να έχουν αυτοί οι πολυμορφισμοί στην λειτουργικότητα των αντίστοιχων πρωτεϊνών.

Από έρευνες που έγιναν σε ποντίκια η έλλειψη ή η μειωμένη παραγωγή Χαντινγκτίνης  είναι υπεύθυνη για την παρουσίαση παρεκκλίνοντος εγκεφάλου και περιγενέθλιας ευθανασίας. Η Χαντινγκτίνη είναι απαραίτητη για την νευρογέννεση.

Συμπτωματολογία:

Γενικά παρουσιάζεται αδυναμία ελέγχου των κινήσεων και συναισθηματική σύγχυση .

Πρώτα Συμπτωματα:

Η απότομη αλλαγή στην συμπεριφορά , ευέξαπτος, η κατάθλιψη, η δυσκολία στην οδήγηση, οι δυσκολίες στην μάθηση και την απομνημόνευση.

Μετέπειτα Κατάσταση:

Βαθμιαία απώλεια συγκέντρωσης σε πνευματικές διαδικασίες , δυσκολίες στην σίτηση και την κατάποση. Ο ρυθμός με τον οποίο η ασθένεια εξελίσσεται εξαρτάται από την ηλικία και το άτομο.

Διάγνωση:

Μοριακή διάγνωση, σε άτομα με ιστορικό HD , νευρολογικά και εργαστηριακά τεστ. Άτομα που λόγω ιστορικού έχουν αυξημένο κίνδυνο να φέρουν το μεταλλαγμένο γονίδιο διεξάγεται προληπτικά γενετική εξέταση. Στο 1-3% των ασθενών δεν υπάρχει επιβαρυμένο ιστορικό γενετικών ασθενειών.

Φαρμακευτική αντιμετώπιση:

Τα φάρμακα που χορηγούνται αφορούν στην αντιμετώπιση συναισθηματικών και κινητικών προβλημάτων. Φάρμακο που χορηγείται από την αμερικανική εταιρεία τροφίμων και φαρμάκων είναι η τετραβεναζίνη. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η συνεχής άσκηση ώστε να μην αφεθούν οι μύες να ατονήσουν. Τα περισσότερα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για να θεραπεύσουν τα συμπτώματα της ασθένειας προκαλούν κόπωση, αδράνεια, και υπερκινητικότητα.

Πρόληψη:

Δεν έχει βρεθεί τρόπος να εμποδιστεί η ανάπτυξη ή η εξέλιξη της ασθένειας. Απλά ερευνούν το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για την HD.

Το παράδοξο του Μαρακαΐμπο…

Στην παράκτια αυτή πόλη της Βενεζουέλας ( εικόνα 4)  η συχνότητα εμφάνισης ατόμων με HD ήταν τετραπλάσια από ότι στις Ην. Πολιτείες...

Η εξήγηση είναι ότι στο γονίδιο HD ορισμένων ψαράδων στην ομώνυμη λίμνη υπήρχε η τρινουκλεοτιδική επέκταση CAG που ήταν υπεύθυνη για την εμφάνιση της ασθένειας. Η κοινότητα αυτή των ψαράδων ήταν ιδιαίτερα κλειστή και για αυτόν τον λόγο τα παιδιά τους παντρεύονταν μεταξύ τους με αποτέλεσμα να αποκτούν απογόνους που κάποια στιγμή στη ζωή τους θα έπασχαν από HD. Οι οικογένειες μεγάλωναν και τα άτομα που τελικά έπασχαν από HD γίνονταν περισσότερα.

Παράρτημα :

ΕΙΚΟΝΑ 1

ΕΙΚΟΝΑ 2

ΕΙΚΟΝΑ 3

ΕΙΚΟΝΑ 4